Rak piersi nie czeka na październik. ZCO prowadzi bezpłatne badania

Różowa wstążka przypomina o chorobie, ale samo przypomnienie nie wystarczy. W Dąbrowie Górniczej kobiety mogą skorzystać z bezpłatnej mammografii, a osoby z podwyższonym ryzykiem także z pogłębionej diagnostyki. Zagłębiowskie Centrum Onkologii prowadzi również programy dotyczące raka szyjki macicy i raka jelita grubego. Najważniejszy moment na badanie przypada przed pojawieniem się objawów.

Rak piersi pozostaje najczęściej rozpoznawanym nowotworem złośliwym wśród kobiet w Polsce. Według najnowszych danych Krajowego Rejestru Nowotworów, obejmujących 2023 rok, odnotowano 21 716 nowych zachorowań. To około 23 proc. wszystkich nowych przypadków nowotworów złośliwych wśród Polek.

Za tymi liczbami stoją konkretne osoby – mamy, córki, siostry, partnerki i przyjaciółki. Dlatego lekarze podkreślają, że na badanie nie należy czekać do chwili, gdy pojawią się wyraźne sygnały choroby.

• Mammografia w ZCO pozwala sprawdzić zmiany niewyczuwalne podczas samobadania
• Podwyższone ryzyko oznacza szerszą diagnostykę
• Trzy programy przesiewowe obejmują także szyjkę macicy i jelito grube
• Niepokojące zmiany wymagają konsultacji niezależnie od wieku

Mammografia w ZCO pozwala sprawdzić zmiany niewyczuwalne podczas samobadania

Zagłębiowskie Centrum Onkologii realizuje Program Profilaktyki Raka Piersi na dwóch etapach. W ramach podstawowej profilaktyki bezpłatną mammografię mogą wykonywać kobiety od 45. do 74. roku życia, standardowo raz na 24 miesiące.

Częstsze badanie, raz na 12 miesięcy, dotyczy kobiet z tej samej grupy wiekowej, jeśli:

• rak piersi wystąpił u ich matki, siostry lub córki,
• stwierdzono u nich mutację genu BRCA1 albo BRCA2.

Mammografia może wykazać zmiany, których nie da się jeszcze wyczuć podczas samobadania. W razie nieprawidłowego wyniku pacjentka może zostać skierowana do pogłębionej diagnostyki. Zapisy prowadzi Zakład Diagnostyki Obrazowej ZCO pod numerem 32 621 20 80.

Warto sprawdzić termin badania nawet wtedy, gdy nic nie budzi niepokoju. Programy przesiewowe są przeznaczone przede wszystkim dla osób bez objawów, więc oczekiwanie na guzek lub ból oznaczałoby zbyt późny moment na skorzystanie z profilaktyki.

Podwyższone ryzyko oznacza szerszą diagnostykę

ZCO prowadzi także kwalifikację do profilaktycznej mastektomii. Ta ścieżka obejmuje wybrane kobiety z potwierdzonymi mutacjami BRCA1 lub BRCA2, obciążonym wywiadem rodzinnym oraz chorobami proliferacyjnymi piersi z atypią komórkową.

W Poradni Chirurgii Onkologicznej pacjentka może przejść szczegółową konsultację, badania genetyczne i ocenę ryzyka. Specjaliści ustalają następnie dalsze postępowanie. U zakwalifikowanych pacjentek ZCO wykonuje profilaktyczną mastektomię z jednoczesną rekonstrukcją piersi.

Nie jest to rozwiązanie przeznaczone dla każdej kobiety z rodzinną historią nowotworów. O zastosowaniu takiego postępowania decyduje specjalistyczna ocena, dlatego informację o przypadkach raka piersi, jajnika lub innych nowotworów u bliskich krewnych warto przekazać lekarzowi.

Trzy programy przesiewowe obejmują także szyjkę macicy i jelito grube

Oferta Zagłębiowskiego Centrum Onkologii wykracza poza profilaktykę raka piersi. Placówka realizuje również programy dotyczące raka szyjki macicy oraz raka jelita grubego.

W programie profilaktyki raka szyjki macicy mogą uczestniczyć kobiety od 25. do 64. roku życia. Badania są wykonywane na poziomie podstawowym i pogłębionym, a szczegółowe informacje oraz zapisy prowadzi Poradnia Położniczo-Ginekologiczna. Nieprawidłowy wynik może oznaczać skierowanie do dalszej diagnostyki.

W przypadku raka jelita grubego podstawowym badaniem jest kolonoskopia. Podczas procedury można nie tylko wykryć zmiany, lecz także usunąć polipy, z których po wielu latach może rozwinąć się nowotwór. Ogólnopolski program przewiduje bezpłatną kolonoskopię bez skierowania dla:

• kobiet i mężczyzn w wieku od 50 do 65 lat,
• osób w wieku od 40 do 49 lat, jeśli rak jelita grubego wystąpił u krewnego pierwszego stopnia.

Warunkiem udziału jest między innymi brak kolonoskopii w ciągu ostatnich 10 lat oraz brak objawów klinicznych sugerujących nowotwór.

Niepokojące zmiany wymagają konsultacji niezależnie od wieku

Badania przesiewowe nie zastępują konsultacji lekarskiej, gdy pojawiają się objawy. Dotyczy to także osób, które niedawno wykonały mammografię albo nie mieszczą się w grupie objętej programem.

Szczególnej uwagi wymagają:

• wyczuwalny guzek,
• zmiana kształtu lub wielkości piersi,
• wciągnięcie skóry albo brodawki,
• nietypowa wydzielina,
• zmiany na skórze,
• powiększone węzły chłonne.

Takie sygnały powinny zostać skonsultowane z lekarzem bez względu na wiek i datę ostatniego badania. Październikowa kampania może przypominać o profilaktyce, ale mammografia, badania ginekologiczne i kolonoskopia mają znaczenie przez cały rok.

na podstawie: Szpital Specjalistyczny w Dąbrowie Górniczej.