UM Dąbrowa Górnicza: Dąbrowa Górnicza jako miasto ma 106 lat, ale jej historia jest dłuższa

18 sierpnia to ważna data w historii Dąbrowy Górniczej. Tego właśnie dnia, w 1916 r., otrzymała prawa miejskie. To miejsce na kartach historii zapisuje się jednak znacznie dłużej.

Dąbrowa Górnicza jako miasto ma 106 lat , jednak jej korzenie sięgają dużo głębiej. Dzieje zapisane są ważnymi wydarzeniami, tworzonymi przez wyjątkowych ludzi i krzyżującymi się z tym, co odegrało istotną rolę w historii Polski, Europy, a nawet świata.

Historię miasta, na przestrzeni wieków, tworzyło wiele osób powszechnie znanych i anonimowych. W kronikach zapisał się szereg ciekawych sylwetek godnych przybliżenia. Poniżsi to tylko niewielka część.

W historii można odnaleźć dużo interesujących wydarzeń , które w mniejszy czy większy sposób zaważały na losach Dąbrowy Górniczej. Różna była ich ranga i rola, różne podłoża i przebieg.

Miasto ma swoje symbole herb, flagę, sztandar i hejnał. Warto wiedzieć, co znaczą, a także znać sposób i okoliczności ich powstania.

Hejnał miasta

dabrowa-gornicza.pl/wp-content/uploads/2021/07/hejnal-z-fortepianem-1-2-3.wav

Komitety obywatelskie kłady podwaliny pod samorząd

Prawa miejskie Dąbrowa dostała 18 sierpnia 1916 roku. Był to proces formalny (podobnie jak w przypadku Sosnowca, który w 1902 roku przekształcił się w miasto z 60 tysięcznej wsi), lecz okoliczności zgoła wyjątkowe. Dąbrowa stała się miastem z rozkazu wodza armii austriackiej. Tej samej, która w listopadzie 1918 została rozbrojona przez młodych dąbrowian, skupionych wokół organizacji niepodległościowych i 12. Zagłębiowskiej Drużynie Harcerskiej. Władzy w mieście odradzająca się Polska nie zmieniła prezydentem miasta ponownie został dr Adam Piwowar , piastujący swój urząd od roku 1917. Obszar ówczesnego miasta obejmował dzisiejsze centrum wraz z Hutą Bankową, Starą Dąbrową, Redenem i Staszicem. Od 1919 roku decyzją nowej Rady Miejskiej miasto nazywa się Dąbrowa Górnicza. W jej herbie do dziś znajdziemy nawiązanie do ziemi, górnictwa i polskości.

W Królestwie Polskim przed rokiem 1914 nie było samorządu. Miastami rządziły władze oparte na mianowanych rosyjskich urzędnikach. Samorządność skupiała się w różnego typu organizacjach: stowarzyszeniach, towarzystwach, spółdzielniach, resursach. Były to działania legalne, często jednak uzupełniane aktywnością nieoficjalną, czy wręcz nielegalną. W oparciu o to zaplecze, w momencie wybuchu wojny, w miastach Królestwa Polskiego mogły, oddolnie, powstawać niezależne władze obywatelskie. Przyjęły one formę komitetów obywatelskich mających zapewnić funkcjonowanie społeczności lokalnych w czasach wojennej pożogi.

W Dąbrowie Górniczej, gdzie budowa samorządności łączyła się z nadaniem praw miejskich, osoby znane ze składu komitetu obywatelskiego pełniły najwyższe funkcje we władzach samorządowych. Byli to np. Edward Kosiński (pierwszy burmistrz Dąbrowy), Adam Piwowar (pierwszy prezydent wybrany w powszechnych wyborach) czy Kazimierz Srokowski (naczelnik miejskiego wydziału skarbowego).

Więcej informacji o Komitetach Obywatelskich Zagłębia Dąbrowskiego.

Urząd Miejski w Dąbrowie Górniczej, dabrowa-gornicza.pl/aktualnosci/dabrowa-gornicza-jako-miasto-ma-106-lat-ale-jej-historia-jest-dluzsza/