120 lat biblioteki miejskiej - od czytelni Uniwersytetu dla Wszystkich do sieci filii

W Dąbrowie Górniczej instytucja, która od dekad łączy książkę z życiem miasta, wchodzi w jubileuszowy rok i przygotowuje program obchodów z okazji 120 lat istnienia — to czas refleksji nad przeszłością i zaproszenie do udziału w wydarzeniach. Z dawnych czytelni powstała sieć filii, które dziś pełnią funkcję lokalnych centrów kulturalnych i edukacyjnych. Przez tę historię przebija jeden wątek - biblioteka nieustannie zmienia formę, ale zachowuje sens swojej misji.
- Jak biblioteka rosła w Dąbrowie Górniczej
- Mroki wojny i powojenny powrót do życia
- Biblioteka Główna w nowym gmachu i sieć filii
- Co to oznacza dla mieszkańców
Jak biblioteka rosła w Dąbrowie Górniczej
Początki sięgają 1906 roku, kiedy powstał oddział Uniwersytetu dla Wszystkich — inicjatywa miała uczyć i udostępniać książki mieszkańcom. Pierwsze zbiory i działania organizowali m.in. Cecylia Kozłowska; biblioteczny księgozbiór funkcjonował w różnych miejscach miasta, między innymi przy ulicy Szosowej (dzisiejsza Sobieskiego) oraz w Domu Ludowym przy ul. 3 Maja 14. Już wtedy organizowano czytelnię czasopism i bezpłatne prelekcje, a z inicjatywy Leona Nowaka powstała czytelnia dla dzieci.
Historia biblioteki to też historia gromadzenia zbiorów - obok zakupów znaczącą rolę odegrały dary. Wśród przekazanych kolekcji były te od rodzin Bocianowskich, Machoniów, Lewickich, Ciuków, a także od Leona Nowaka i Edwarda Potępy.
Mroki wojny i powojenny powrót do życia
W czasie okupacji, w 1940 roku, biblioteka została formalnie zlikwidowana, ale pracownicy i współpracownicy ryzykowali, by ocalić księgozbiór — deponowano i przekazywano książki w zaufane ręce. Po wojnie, formalne wznowienie działalności nastąpiło 22 grudnia 1945 - wtedy biblioteka dysponowała 688 tomami, a w ciągu roku inwentarz przekroczył 3000 woluminów. W 1955 roku rozpoczęto organizowanie sieci bibliotecznej, by docierać z czytelnictwem do dalszych części miasta.
Przez kolejne dekady instytucja adaptowała się do zmian technologicznych - od multimediów, przez komputery, po systemy elektroniczne po przemianach ustrojowych w 1989 roku.
Biblioteka Główna w nowym gmachu i sieć filii
Przełomowym momentem była przebudowa i przenosiny do budynku dawnego Urzędu Miejskiego - po modernizacji w 2006 roku centralna placówka zajęła reprezentacyjny gmach przy Kościuszki 25, z charakterystyczną zieloną, przeszkloną elewacją. Dziś Biblioteka Główna funkcjonuje tam jako serce miejskiej sieci, którą tworzy 17 filii rozlokowanych po całym mieście. Te placówki to nie tylko wypożyczalnie książek i prasy - to miejsca spotkań, warsztatów i wydarzeń dla różnych grup wiekowych.
Rok jubileuszowy ma być wypełniony wydarzeniami - od spotkań autorskich, przez warsztaty, po konkursy - tak by instytucja przypomniała o swojej roli w kulturalnym życiu miasta.
W tekście korzystano z informacji przekazanych przez Miejską Bibliotekę Publiczną oraz historyczne odniesienia do działalności w Pałacu Kultury Zagłębia.
Co to oznacza dla mieszkańców
Mieszkańcy mogą oczekiwać bogatszego programu wydarzeń i szerszej oferty edukacyjnej od centralnej placówki oraz filii. Dla osób, które rzadziej odwiedzają bibliotekę, to dobry moment, by sprawdzić najbliższą filię i zapoznać się z planem obchodów. Biblioteka pozostaje miejscem dla wszystkich grup wiekowych - od zajęć dla dzieci, przez spotkania literackie, po warsztaty i projekty angażujące dorosłych.
Warto śledzić komunikaty Miejskiej Biblioteki Publicznej i Pałacu Kultury Zagłębia oraz odwiedzić wybraną filię, by na bieżąco dowiadywać się o terminach i sposobach udziału w wydarzeniach.
na podstawie: Urząd Miejski Dąbrowa Górnicza.
![]()
Ostatnie Artykuły

KSeF obowiązkowy dla wszystkich firm. Kary za błędy odroczone do końca 2027 roku

Sześć zatrzymań na Śląsku. Przeszukano także firmy w Dąbrowie Górniczej

Filmowe popołudnie w bibliotece. „Filmowa Biblioteka” zaprasza seniorów

Kazimierzowska zostanie zamknięta. Przebudowa potrwa osiem miesięcy

Ulica Św. Antoniego zostanie zamknięta. Remont obejmie ponad 700 metrów

Kontrole na drogach Dąbrowy Górniczej. Policjanci ruszyli z ROADPOL

Powiaty wzmacniają ochronę mieszkańców. W grę wchodzą obiekty i sprzęt

Młodzi zapaśnicy powalczą o medale w Dąbrowie Górniczej. Wstęp wolny

20 złotych i kilka godzin - zatrzymanie po rozboju w centrum Dąbrowy Górniczej

429 pomysłów do omówienia. Mieszkańcy zdecydują o zadaniach na 2027 rok

Literatura, muzyka i Minecraft w jednym miejscu - festiwal dla młodych czytelników

500 miejsc i dziewięć lokali. Wraca „Obiad dla seniora” w Dąbrowie Górniczej

6,3 mln zł dla mieszkańców. Dąbrowianie wybierają projekty budżetu obywatelskiego

Agnieszka Duczmal i muzyczny Olimp. Tak rozpoczęły się „Urodziny Michała Spisaka”
Przydatne dane teleadresowe
- Placówka Opiekuńczo-Wychowawcza Nr 1 w Dąbrowie Górniczej - kontakt, opieka i wsparcie dla dzieci
- Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej w Dąbrowie Górniczej - oferta, zapisy, kontakt
- Urząd Skarbowy w Dąbrowie Górniczej - adres, telefon i godziny obsługi
- Parafia NMP Zwycięskiej w Dąbrowie Górniczej - kontakt, kancelaria, zasięg
- Zagłębiowskie Centrum Onkologii w Dąbrowie Górniczej - kontakt, rejestracja, oddziały i poradnie
- Dom Pomocy Społecznej "Pod Dębem" w Dąbrowie Górniczej - kontakt, warunki przyjęcia, koszty
